2000 yılında IMO önderliğinde Gemi Geri Dönüşüm sektörünün küresel anlamda düzenlenmesi amacı ile başlatılan çalışmalar sonucunda taslak bir sözleşme oluşturulduğu ve 11–15 Mayıs 2009 tarihinde Hong Kong’da bu sözleşmenin imzaya açılarak nihai hale getirildiğini daha önceki yazılarımda belirtmiştim. Bu doğrultuda, gemi geri dönüşümle ilgili birçok konu başlığında ele alınan ve MEPC 60’ıncı dönem toplantısı süresince devam eden Gemi Geri Dönüşümü Çalışma Grubu çalışmaları 22 Mart tarihinde Londra da başlayıp, çalışmalar 26 Mart tarihinde sona ermiştir. Norveç delegasyonundan Kristin Elise Frogg başkanlığında yürütülen toplantıya ekibimle birlikte aktif katılım sağlanmıştır.
5 gün boyunca çalışma grubunun ana tartışma başlığı, Tesis Rehberi olarak bilinen Emniyetli ve Çevreye Duyarlı Gemi Geri Dönüşüm Rehberi olmuştur. Ülkemizin de şiddetle karşı çıktığı anlaşılması zor ve Sözleşme’nin gerekliliklerini aşan Tesis Rehberi taslağı, hassasiyetlerimiz göz önünde bulundurularak ele alınmıştır. Bahse konu rehberin sadeleştirilmesi ve mümkün olduğunca Sözleşmeye atıf yapılması önerimiz de Rehberin daha rahat kullanılabileceği düşüncesi ile kabul görmüştür.
Çalışma gurubu bünyesinde; Tehlikeli Madde Envanter Kılavuzu, Güvenli ve Çevreye Uyumlu Gemi geri Dönüşüm Kılavuzu, Gemi Geri Dönüşüm Planı Kılavuzu, Gemi Geri Dönüşüm Tesislerinin Yetkilendirilmesi Kılavuzu, Sörvey ve Yetkilendirme Kılavuzu ve Gemileri Denetleme Kılavuzu olma üzere birçok kılavuz oluşturularak Sözleşmenin uygulanmasında kolaylıklar getirilmesi amaçlanmaktadır. Biz de çalışmalara destek sağlamak adına ekibimizle birlikte “Gemi Geri Dönüşüm Tesislerinin Yetkilendirilmesine İlişkin Rehberin hazırlanması işini kabul ettik. Söz konusu rehber, MEPC 61. Dönem Toplantısı öncesinde yazışma grubuna da sunabileceğimizi belirterek sonuç raporuna bu aktivitemiz yansıtılmıştır. Ayrıca, Almanya ve Fransa yapmayı planladığımız rehber çalışmasına katkıda bulunmak istediklerini dile getirmişlerdir.
5 günlük çalışmalar esnasında, gerek ana salonda gerekse çalışma gurubu sırasında 22-23 Ekim 2009 tarihinde İzmir’de birçok ülke ve sektör temsilcilerinin katılımı ile gerçekleştirdiğimiz çalıştayın çok verimli geçtiği hususu çeşitli ülke temsilcileri tarafından dile getirilmiştir.
Tayland Denizcilik İdaresi ile IMO Sekreterliği tarafından 25-27 Mayıs 2010 tarihinde Pattaya, Tayland da organize edilen bölgesel çalışmaya, Gemi Söküm Çalışma Gurubu sekreteri Sayın Dr. Mikelis tarafından ülkemizin üst düzeyde katılım sağlamasının önemli olduğu tarafıma iletilmiş olup, Tayland’daki toplantıya kurum olarak katılım sağlamaya çaba göstereceğiz.
Sıcak bir gelişme olarak ta; Pakistan Hükümeti tarafından Basel Sekreteryasına gemi sökümü ile ilgili teknik kapasite geliştirme konusundaki yardım teklifleri iletilmiş olup, Sekreterya ise bu işi yapabilecekleri en uygun ülke olarak bizi tercih etmiştir. Talepleri, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından Müsteşarlığımıza iletilmiş olup, Ağustos ayı içerisinde teknoloji ve bilgi transferi taleplerini İzmir’de yapacağımız bir çalıştayla yerine getirmeyi planlamaktayız.
Sonuç olarak şunu söylemek istiyorum; ülkemiz artık uluslararası platformda Gemi Sökümcü ülke olarak kabul görmesinin yanı sıra görüşlerine ihtiyaç duyulan bir ülke konumuna gelmiştir. Bunu yaparken, en az bürokrasi ve dokümantasyonla uygulanabilen gemi geri dönüşüm kılavuzları ortaya çıkararak, sektörün global anlamda içinde bulunduğu haksız rekabetin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Yaşar Duran Aytaş
http://www.virahaber.com/ sitesinden 24.05.2012 tarihinde yazdırılmıştır.