Karadeniz?de seçim tahminleri

Yazar: MİTHAT BEREKET

İşsizlik?Fındık ve çay? Karadeniz bölgesinde, özellikle de Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin hattında seçimlerin kaderini belirleyecek olan üç önemli unsur işte bunlar? Geçen ayın son haftası boyunca CNNTÜRK seçim otobüsüyle buralarda dolaşıp halkla, yetkililerle ve milletvekili aday adaylarıyla konuştuk. Elimizden geldiğince bu bölgenin ?seçim nabzını? tutmaya çalıştık. Trabzon?da; şehrin merkezinde bulunan Meydan Parkı?nda, canlı yayında özel bir ?Seçim Manşet?i yapıp bir çeşit ?kent meclisi? topladık.Bu araştırmalar ve yayınlar sonucunda da Karadeniz?in bu tarafında seçimlerde neler olur; hangi parti kaç milletvekili çıkarabilir konularında öngörülerde bulunmaya çalıştık. İşte ortaya çıkan tablo ve seçim tahminleri?-- Ordu ve Giresun?da seçimlerin sonucunu fındık belirleyecek. Özellikle Ordu?da bu durum çok net anlaşılıyor. Orduluların en önemli ve hatta tek geçim kaynakları fındık. Bu bölge, sadece Türkiye?nin değil neredeyse tüm dünyanın fındık üretimini karşılıyor. Dünyada bir yılda yaklaşık 700 bin ton fındık üretiliyor. Bunun yaklaşık 600 bin tonu özellikle Karadeniz Bölgesi?nden geliyor. Kısacası, Türkiye fındık üretiminde tekel durumunda.Ancak buna rağmen, dünya fındık fiyatlarını Türkiye ya da Karadeniz Bölgesi?ndeki fındık üreticileri belirleyemiyor. Dünya Fındık Borsası Almanya?nın Hamburg kentinde. Her yılki fındık fiyatları orada belirleniyor. Bu durumda insan kendi kendine sormadan edemiyor: ?Neden? Türkiye dünya fındık üretiminde en önemli tekel olmasına rağmen fındık fiyatlarını neden belirleyemiyor??Bu sorunun yanıtı fındık işleme kapasitesinde saklı. Türkiye?de çikolata ya da bisküvi endüstrisinde kullanmak üzere fındığı alıp işleyen tesisler yok denecek kadar az. Olanların büyük bölümüyse kapanıyor. Karadeniz?in ünlü Sağra?sı da geçtiğimiz hafta kapısına kilit vurdu.Karadeniz?den çıkan fındık Alman ya da İtalyan şirketlerine satılıyor. Onlar da bu fındığı alıp kendi işleme tesislerinde işleyip yeni ürünler haline getiriyorlar. Sonra da her biri birer marka haline gelmiş olan mamülleri işlenmemiş fındığa verdikleri paranın kat kat üzerinde paralara satıp yüksek karlar sağlıyorlar. Oysa, bu tip işleme tesisleri fındığın asıl vatanında; Ordu ve Giresun yöresinde kurulmuş olsa hem bölge halkının acısını çektiği işsizlik önlenir hem de arada kaybedilen katma değer Türkiye?de ve özellikle de bu bölgede kalır.Bunlar yapılmadığı gibi, AKP hükümetinin fındığa verdiği düşük fiyat üreticileri çok zor durumda bıraktı. Bunun üzerine, Ordu?da yaklaşık 100 bin üretici toplanıp bir miting yaptılar ve hükümeti protesto ettiler. Fındıkçıların arasında 2005 yılında devlete sattıkları fındığın parasını alamayanlar bile var. İşte, bu yüzden 2002 seçimlerinde Ordu?nun çıkarttığı 7 milletvekilinden beşini çıkarmayı başaran AKP?nin bu seçimlerde şansı daha az gibi görünüyor. Ordulular, Başbakan Erdoğan?ı düşük fındık fiyatları yüzünden eleştirip bu defa oylarını sağdaki ya da soldaki birleşmelerden yana kullanabileceklerini söylüyorlar. Hükümetin Haziran sonunda fındığa yeni bir yüksek fiyat vermesi bile bu yöre halkının tepkisini dindirmeyecek gibi görünüyor.Rize?deyse fındığın yerini çay alıyor. Hükümetin bu yıl verdiği fiyatı da düşük bulan çay üreticileri dertli. Çaycılar hükümetten en az 95 YKR fiyat beklerken hükümetin 64 YKR vermesi Rize ve çevresindeki herkesi çileden çıkarmış. Üstelik, Başbakan Erdoğan?ın yaklaşık 5 yıl önce verdiği ancak tutmadığı, ?çayın taban fiyatı 75 YKR olacak?, sözünü bu yöredeki hiç kimse unutmamış. Erdoğan?ın baba ocağı olan Rize?nin Güneysu ilçesinde bile benzer tepkilere rastlanıyor. Rize?nin çıkarttığı bir diğer Başbakan olan Mesut Yılmaz?ın Rize?den adaylığını koymasıysa AKP?ye oy kaybettirecekmiş gibi görünüyor. Rize?nin çıkaracağı 3 milletvekilinden birini Mesut Yılmaz?ın almasına kesin gözüyle bakılıyor. Rize?den 27 yıldır milletvekili çıkaramayan CHP?yse burada kimseler şans tanımıyor. Fındık ve çay? İş Trabzon?a gelince bu 2 önemli unsura bir de işsizlik ekleniyor. Türkiye ekonomisi büyürken Trabzon ekonomisi küçülmüş. İşsizlik oranı Türkiye?nin genel ortalamasının da üzerinde. Bu da 4.5 yıllık iktidarı sırasında bu soruna çözüm üretemeyen hükümetin işini zorlaştıracakmış gibi görünüyor. Bu yüzden bir önceki seçimlerden Trabzon?daki 8 milletvekilliğinden altısını çıkaran AKP?nin bu seçimlerde işi bir hayli zorlaşacak gibi. ?Başbakan Erdoğan?ın koyu Fenerbahçeli olması bile AKP?ye Trabzonspor?un kalesinde oy kaybettirebilir? diye düşünenler bile var. Trabzonluların oy verecekleri yeni adresler olarak da sağda DP; soldaysa CHP-DSP ittifakı gösteriliyor. Şayet barajı geçerse MHP?nin de Trabzon?dan en az 1 milletvekili çıkaracağı da herkesin altını çizdiği tahminlerden biri.Sonuç olarak, bu seçimlerde Karadeniz?in bu bölgesindeki oylar dağılacak ve buradan meclise gönderilecek milletvekilleri birkaç değişik partiden çıkacak.

http://www.virahaber.com/ sitesinden 24.05.2012 tarihinde yazdırılmıştır.