Avrupa Birliği üye devletlerinin resmi ilanları ve duyurularında gemi inşa ve denizciliğe yönelik doğrudan desteklerine rastlamaktayız. Bu uygulamalar 2001 yılı dahil 8 yılı kapsamaktadır. Bu yardım çeşitleri ve devletlerin yardımlarını şöyle açıklayabiliriz:

*Yardım çeşitleri:

-Araştırma geliştirme

-Yenilik (innovasyon): uygulamalarda destek oranı genelde proje maliyetinin %20’si civarındadır

-Finansman: İzlenen yollardan biri, gemi inşasını finance eden kuruluşlara garantörlük hizmeti şeklindedir. Bu garantörlük kontratın en fazla %80’ini kapsamaktadır. Bir diğer yol Geçici Koruma Mekanizması kapsamında yapılan yardımlardır. Özellikle Güney Kore’nin haksız rekabetine karşı, tersanelere kontrat bedeli üzerinden %6 oranında bir yardım söz konusudur. Belli gemi türlerini kapsar ve teslim süresi 3 yıl ile sınırlandırılmıştır. Bu yüzdendir ki, uygulamaların bazılarında başvuran taraf bu süreyi değişik sebeplerle uzatma talebinde bulunmuştur. Aksi halde bu yardım sözkonusu olamayacaktır. Son olarak, zor durumda olan şirketlere kısa vadeli krediler yolu ile yardımlar mevcuttur.

-Öncelikli Bölge Yatırımları: yaşam standard veya işsizlik oranı açısından geri kalmış bölgelere yapılan yardımlardır. Bu oranlara bağlı olarak yardım oranı en fazla %12.5 veya %22.5 olabilmektedir.

-İhracat yardımları: alıcı tarafa krediyi sağlayan ülke tersanelerinden  olmak üzere gemi alımı, yedek parça temini ve eğitim hizmetlerine yönelik sağlanan uygun kredilerden oluşmaktadır.

AB Üye Devletleri Tarafından Verilmiş Destekler (2001-2008 Dönemi)

1.         Almanya: 2008 yılında Almanya sınırlarında üretilen veya çevrilmiş gemi alımına finansman sağlayan finansal kuruluşlara düşük faizli (CIRR) kredi imkanı sağlayan yardım paketi onaylanmıştır.

2.         Almanya: 2008 yılında daha once 2005 yılında onaylanmış bir yenilik sübvansyon programının 4 yıl daha devam etmesi için alınan onay. Yıllık miktar 10 ile 11.5 milyon avro arasında değişmektedir.

3.         Danimarka: 2008 yılında Danimarka sınırları içinde faaliyet gösteren gemi inşa ve dönüşüm tersaneleri için daha uygun faizli bir finansman kaynağı izni almıştır. Buna gore Danimarka hükümeti, Danimarka Gemi Finansman Fonu’na Danimarka dış borç faiz oranı üzerinden 18 milyar daimarka kronu kadar borçlanma imkanı tanımıştır. Bu alınan borç daha sonra gemi inşa sanayisine sabit faizle ticari referans oranı’nda (CIRR scheme) finansman kaynağı olarak aktarılabilir.

4.         Finlandiya: 2008 yılında yenilik çalışamaları için 2013 yılına kadar sürecek bir sübvansyon program onayı verilmiştir. (programın ayrıntıları, ticari sırlar çıkarıldıktan sonra açıklanacaktır)

5.         Danimarka: 2007 yılında Odense tersanesi için sure uzatma izni alınmıştır. AB sınırları içinde 2002 yılında Güney Kore’nin haksız rekabetine karşı imzalanan Geçici Koruma Mekanizması (Temporary Defensive Mechanism) çerçevesinde, üye ülkeler teslim süresi 3 yılı aşmayan gemi inşalarına sübvansyon sağlayabiliyorlar. Ancak değişik sebeplerden dolayı bu süreyi aşan sözkonusu tersane için ilgili açıklamalar yapıldıktan sonra izin alınabilmiştir.

6.         Hollanda: 2007 yılında yeni, çok amaçlı ve içsulara yönelik bir gemi inşası için 600 bin avroluk doğrudan teşvik kararı alınmıştır.

7.         Almanya: 2007 yılında Nordseewerke tersanesine yenilik yardımı kapsamında yatırımın %20’sine denk gelen yaklasik 1 milyon avro yardımda bulunmuştur. Geri ödemeler iş teslimleri arasında paylaştırılmıştır.

8.         Almanya: 2007 yılında Peene-Werft tersanesine yatırım hibesi izni alınmıştır. Yatırım miktarı 9 milyon avro olup hibe edilecek miktar bunun %22.5’I kadarlık kısmıdır. Bu tersane, AB sınırları içinde öncelikli bölgelerden birinde yeralmaktadır.

9.         İspanya: 2007 yılında süresi 2 yıl olup toplam yardım miktarının 40 milyon avro olan doğrudan yardım izni alınmıştır.(ilgili belgeler İspanyolca)

10.       Yunanistan: 2007 yılında 2 tür ve toplam 10 milyon avro tutarında yardım izni almıştır. Türler, yenilik ve öncelikli bölge yatırımından oluşmaktadır.

11.       İtalya: 2007 yılında zor durumda kalan şirketlere yardım kapsamında Cantieri Navali di Termoli SpA şirketine kısa vadeli 3 milyon avroluk yardımda bulunmuştur.

12.       İtalya: 2006 yılında gemi inşa sektörüne yönelik çalışan iki araştırma ve geliştirme şirketine (Cetena ve INSEAN) yardım kararı alınmıştır. Bütçe 3 milyon avro’dur.

13.       İspanya: 2006 yılında gemi ihracatına yönelik alıcı tarafa finansman faiz giderlerini destekleme kararı alınmıştır. Yıllık bütçe 38 milyon avrodur.

14.       İspanya: 2006 yılında Endonezya’ya okyanus araştırma gemisi alımı için İspanyol Gelişim Yardım Fonu (FAD) aracılığı ile kredi yardımı yapılması kararı alınmıştır. Sözkonusu gemi İspanyol Astilleros Gondan tersanesinde üretilecektir.

15.       Almanya: 2006 yılında öncelikli bölgelerden birinde yer alan Volkswerft Stralsund tersanesine 18.7 milyon avroluk yatırımın %22.5’ini hibe olarak verilmesi icin izin alınmıştır.

16.       Almanya: 2006 yılında öncelikli bölgelerden birinde yer alan Rolandwrft tersanesine 3.97 milyon avroluk yatırımın %11.84’ünü hibe olarak verilmesi icin izin alınmıştır.

17.       Almanya: 2006 yılında devlet garantörlüğünün devam etmesi için alınan izin. Toplam rakamın %80’ine kadar ki kısmı kapsamaktakdır ve yıllık hizmet bedeli %0.8 ile %1.5 arasında değişmektedir.

18.       Hollanda: 2006 yılında gemi inşa, bakım ve çevrim sanayileri için yenilik teşvik izni almıştır. Doğrudan teşviğin miktarı yıllık 20 milyon avro, süresi de üç yıldır.

19.       Fransa: 2006 yılında gemi inşa şirketlerine finansman sağlayan kuruluşlara devlet garantisi verme izni almıştır. Şartlar: süresi 4 yılı geçemez, değeri 40 milyon avro’yu geçen gemiler içindir, teminatların toplam tutarı 900milyon avro ile sınırlandırılmıştır, ve maliyetin %80’ini kapsayabilir.

20.       Fransa: 2006 yılında CMN isimli tersanenin zor durumda olan şirketlere yardım kapsamında yeniden yapılandırılması için yardım kararı alınmıştır.

21.       Slovakya: 2006 yılında Slovakya’daki Komarno tersanesinin yatırım ve yapılandırma yatırımları için, öncelikli bölge kapsamında , yatırım miktarının %22.49’u oranında Sosyal Sigortalar Kurumlarına olan borçlarından silinmesi karşılığında yardım yapılmasına karar verilmiştir.

22.       Hollanda: 2005 yılında gemi inşa sektörüne finansman sağlayan firmalar için kredi garantörlüğü izni alınmıştır. Devletin yaptığı bu garantörlük değeri 3 ila 100 milyon avro arasında olan gemiler içindir. Yıllık bazda en fazla 1 milyar avroluk garantörlük yapılabilir ve bu işlem bir şirket veya bir şirketler grubu için yıllık 300 milyon avro ile sınırlandırılmıştır.

23.       Hollanda: 2005 yılında Vietnam Denizcilik Bakanlığına 11.6 milyon avro yardımda bulunmuştur. Bu yardım 3 adet arama kurtarma gemisinin alımını kapsamakla beraber, Vietnam bu gemilerin siparişini B.V. Sheepswerf Damen Gorinchem tersanesine vermiştir. Bu tersane sökonusu gemilerin montajını Vietamlı bir tersaneye montaj için gerekli hertürlü teknik yardımı sağlamak şartı ile devretmiştir.

24.       Finlandya: 2005 yılında Güney Kore’nin haksız rekabetine karşılık Geçici Koruma Mekanizması çerçevesinde kontrat büyüklüğünün %6’sı kadar doğrudan destek kararı alınmıştır.

25.       Almanya: 2005 yılında 2005 yılında Güney Kore’nin haksız rekabetine karşılık Geçici Koruma Mekanizması çerçevesinde kontrat büyüklüğünün %6’sı kadar doğrudan destek kararı alınmıştır.

26.       Almanya: 2005 yılında toplam butçesi 103.2 milyon avro ve vadesi 2010 olan araştırma geliştirme  yardım kararı alınmıştır.(ilgili belgeler Almanca)

27.       Danimarka: 2005 yılında Güney Kore’nin haksız rekabetine bir önlem olarak gemi inşaları için sözleşme büyüklüğünün %6’sı kadar sübvansyon izni almıştır (Geçici Koruma Mekanizması’nı devam ettirme izni aynı zamanda).

28.       İspanya: 2005 yılında Moritanya’ya düşük faizli kredi desteği kararı alınmıştır.(program belgeleri İspanyolca)

29.       Polonya: 2005 yılında Güney Kore’nin haksız rekabetine karşılık Geçici Koruma Mekanizması çerçevesinde kontrat büyüklüğünün %6’sı kadar doğrudan destek kararı alınmıştır.

30.       İspanya: 2004 yılında bir adet römorkör için Bangladeş’e uzun vadeli ve düşük faizli kredi yardımı kararı alınmıştır. Sözkonusu gemi ihalesi sadece İspanyol tersanelerine açıktı.

31.       İspanya: 2004 yılında yıllık 20 milyon avro ve 2006’nın sonuna kadar sürecek, araştırma ve geliştirme, yenilik ve öncellikli bölge yatırımlarına yönelik yardım kararı alınmıştır.

32.       Almanya: 2004 yılında 4 yıllık yaklaşık 26 milyon avro tutarında yenilik sübvansyonu izni almıştır.

33.       Almanya: 2004 yılında faiz harcaması yardımı kararı alınmıştır.

34.       Hollanda: 2004 yılında, Gana devletine 2 römorkör alımı için sözleşmenin %35i tutarında doğrudan yardım izni almıştır. Bu gemileri sağlayan şirket ise B.V. Sheepswerf Damen Gorinchem tersanesidir.

35.       Hollanda: 2004 yılında Endonezya’ya gemi alımı icin yardım kararı alınmıştır.

36.       Hollanda: 2004 yılında Geçici Koruma Mekanizması yenileme kararı.

37.       Fransa: 2004 yılında yıllık 25 milyon avro ve altı yıl sürecek bir innovasyon yardımı kararı alınmıştır.

38.       Fransa: 2004 yılında Geçici Koruma Mekanizması yenileme kararı. (ilgili belgeler Fransızca)

39.       İtalya: 2004 yılında Geçici Koruma Mekanizması yenileme kararı. (ilgili belgeler İtalyanca)

40.       İtalya: 2004 yılında 2000 yılında gemi inşa sanayine yatırım yapanlar girişimlere yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler İtalyanca)

41.       İtalya: 2003 yılında Cantiere Navale di Poli tersanesi için 2 LPG ve 1 adet kimyevi madde tanker 3 yıllık teslim süresini uzatma kararı. (ilgili belgeler İtalyanca)

42.       İtalya: 2003 Cantiere Rosetti Marino tersanesi için 1 adet römorkör 3 yıllık teslim süresini uzatma kararı. (ilgili belgeler İtalyanca)

43.       Almanya: 2003 yılında 2006’ya kadar sürecek gemi finansman garantörlüğü şeklinde yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

44.       Almanya: 2003 yılında Flensburger Schiffbau-Gesellschaft tersanesine araştırma geliştirme kapsamında %50 oranında ve 2 yıl sürecek yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

45.       Almanya: 2003 yılında işin bir kısmını Volkswerft Stralsund’tan Aker MTW Werft’e aktarılması kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

46.       Almanya: 2003 yılında Endonezya devlet taşımacılık şirketine (PT. Pelni) vadesi 40 yıl ve toplam miktarı 53.6 milyon avro olan yardım kararı alınmıştır. Yardım 2 adet feribotun alımı için yapılmıştır. Feribotlar Alman tersanelerinde imal edilecektir. (ilgili belgeler Almanca)

47.       Almanya: 2003 yılında Nordseewerke, Kvaerner Warnow Werft, Aker MTW ve Blohm + Voss isimli şirketlerine araştırma ve geliştirme kapsamında yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

48.       Fransa: 2003 yılında Geçici Koruma Mekanizması’nı LNG tankerlerini kapsayacak şekilde genişletme kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Fransızca)

49.       Danimarka: 2003 yılında Geçici Koruma Mekanizması kapsamında sektöre yönelik 77 milyon avroluk yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Danimarkaca)

50.       Hollanda: 2003 yılında De Hoop Lobith tersanesinin %9’luk yardımdan faydalanabilmesi için gemi teslim süresini uzatma kararı.

51.       Hollanda: 2003 yılında Jamaika’ya sahil güvenlik botların alımında kullanılmak üzere yardım kararı alınmıştır.

52.       Hollanda: 2003 yılında Geçici Koruma Mekanizması’nı LNG tankerlerini de kapsayacak şeklinde genişletme kararı alınmıştır.

53.       Hollanda: 2003 yılında Sri Lanka’daki MSCL şirketine 2 adet çok amaçlı gemi alımı için düşük faizli ve uzun vadeli mali yardım kararı alınmıştır. Gemilerin inşası Hollanda tersanelerinde yapılacaktır.

54.       Birleşik Krallık: 2003 yılında Mirabella V isimli yat’ın teslim süresini 3 yılı aşım kararı alınmıştır.

55.       Finlandya: 2002 yılında gemi sahiplerine alımlarda duşuk faizli ve uzun vadeli finansman yardımı kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Fince)

56.       Finlandya: 2002 yılında Kvaerner Masa tersanesi için gemi teslim süresi uzatma kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Fince)

57.       İspanya: 2002 yılında Geçici Koruma Mekanizması kapsamında doğrudan yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler İspanyolca)

58.       Yunanistan: 2002 yılında öncelikli bölge yatırımları kapsamında Neorion tersanesine yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Yunanca)

59.       Hollanda: 2002 yılında 2004’a kadar Geçici Koruma Mekanizması kapsamında  gemi inşa ve bakım sanayileri için sözleşme büyüklüğünün %6’sını geçmemek kaydıyla 60 milyon avroluk bir sübvansyon izni almıştır

60.       Hollanda: 2002 yılında Sri Lanka’ya gemi ve yedek parca alımı ve eğitim desteği için yardım ararı alınmıştır.

61.       Hollanda: 2002 yılında El Salvador’a gemi ve yedek parca alımı ve eğitim desteği için yardım ararı alınmıştır.

62.       Hollanda: 2002 yılında Jamaika’ya 1 adet römorkör alımı için finansal destek kararı alınmıştır. Gemi Hollanda tersanelerinde inşa edilecektir.

63.       Almanya: 2002 ylında Flensburger Schiffbau-Gesellschaft tersanesine araştırma geliştirme kapsamında yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

64.       Almanya: 2002 yılında gemicilik sektör için Geçici Koruma Mekanizması kapsamında işletme sermayesi adı altında geçici sübvansyon izni almıştır. Tutar 72 milyon avrodur. Yardım miktarı mevcut kontratın %6sı kadar ile sınırlandırılmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

65.       Almanya: 2002 yılında Endonezya’ya gemi yapımında kullanılmak üzere ve sözleşmenin %35.7’sini geçmemek kaydı ile uygun kredi vermiştir.

66.       Almanya: 2002 yılında Lindenau GmbH Schiffswerft & Maschinenfabrik şirketine araştırma geliştirme kapsamında yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

67.       Almanya: 2002 yılında Flensburger Schiffbaugesellschaft mbH & Co. KG tersanesine öncelikli bölge uygulaması kapsamında yatırım yardımı kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

68.       Almanya: 2002 yılında araştırma geliştirme kapamında Thyssen Nordseewerke ve Lürssen Werft isimli şirketlere yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

69.       Almanya: 2002 yılında araştırma geliştirme kapsamında Kvaerner Warnow Werft ve Aker MTW Werft isimli şirketlere yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

70.       Danimarka: 2002 yılında Odense tersanesinde inşa edilen 2 adet gemi için 3 yıl olan teslim süresini uzatma kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Danimarkaca)

71.       Yunanistan: 2001 yılında özelleştirme kapsamında olan tersanelerdeki 200 işçinin emekliye ayrılması ile ilgili yaklaşık 30 milyon avro yardım kararı alınmıştır.

72.       Almanya: 2001 yılında Meyer Werft Papenburg tersanesine 3 yıllık gemi teslim süresini uzatma kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

73.       Almanya: 2001 yılında Peene-Werft isimli şirkete araştırma geliştirme kapsamında yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

74.       Almanya: 2001 yılında Endonezya’ya yolcu gemisi inşası için uygun kredi yardımı kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

75.       Almanya: 2001 yılında Flensburger Schiffbau-Gesellschaft GmbH şirketine araştırma geliştirme kapsamında yardım kararı alınmıştır. (ilgili belgeler Almanca)

76.       Hollanda: 2001 yılında Kolombiya’daki Navasco SA sirketine gemi alımı icin finansal destek kararı alınmıştır. Sözkonusu gemi Hollanda tersanelerinde insa edilecektir. (ilgili begeler Hollandaca)

77.       Hollanda: 2001 yılında Vietnam ve Yemen için 6 adet kurtarma botu ve 2 adet römorkör alımı için uygun kredi yardimi kararı alınmıştır.

Yukarıda görüldüğü gibi AB üye devletleri doğrudan desteklere çeşitli kılıflar uydurarak yardımlarını sürdürmektedir.

Kaynak: Oral Erdoğan