İstanbul, iki kıtayı birleştiren medeniyetler beşiği büyük bir metropol. Doğu ile batıyı birleştiren bu eşsiz şehir, çok daha ayrıntılı bakıldığında Karadeniz?e açılan kapı olma özelliği ile güneyi de kuzeye bağlıyor. Bu son derece stratejik konum, doğal güzelliklerle de birleşince turizm açısından çok büyük bir potansiyel oluşturuyor. Son yıllarda hızla artan kruvaziyer turizm trafiği göz önüne alındığında yazarımız Sedat Altunay, bu potansiyelin geç olmadan değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. İstanbul?un yoğunlaşan kruvaziyer akışını karşılayacak kapasitede bir limana acilen kavuşturulması gerektiğine dikkat çeken Altunay, alternatif limanlarla da önemli kazançlar elde edilebileceğini rakamlarla ortaya koyuyor.24 Temmuz 2008 tarihinde TBMM?den çıkan ?Torba Yasa? ile Haydarpaşa Limanı ve Haydarpaşa Garı dahil bu bölgede ?Dünya Ticaret Merkezi ve Kruvaziyer Liman?ı adı altında; otel, mega yat limanı, marina ile eklentileri olan diğer tesislerin yapılması için özelleştirme idaresine yetki verildiğini memnuniyetle öğrenmiş bulunuyoruz. Bu konuda emeği geçenleri ve destekleyenleri deniz turizmi ve ülkemiz adına candan kutluyoruz. Bugüne kadar İstanbul, dünyada iki kıtayı birleştiren tek şehir olması nedeniyle ?Kruvaziyer Turizm? açısından, dünyanın en şanslı merkezlerinden birisi olmaya aday olmasına rağmen bu şansını bir türlü kullanamamaktadır. Çünkü mevcut liman altyapısı nedeniyle tüm dünyada hızla artan cruise talebine cevap verecek imkanlara sahip değildir. Bu durum vizyon eksikliği, bürokratik engeller ve cruise girdilerinin büyüklüğünün farkında olamamak gibi birçok nedenden kaynaklanmaktadır. Önemli bir fırsatı kaçırdıkKonumu, coğrafi bakımdan güzellikleri, tarihi zenginlikleri ve Karadeniz?e açılan bir kapı olma özelliği ile cruise turizmi için önemli bir yer olan İstanbul, artan cruise gemi talebi karşısında yetersizliğini belgelemiş ve bu alanda faaliyet gösteren en önemli altı büyük cruise şirketinin gelişme programlarında yer alamamıştır. Bundan üç yıl önce İstanbul?un ve Türkiye?nin önüne çok önemli bir fırsat çıkmıştı. Dünyanın en önemli kruvaziyer firmaları İstanbul?u bir transfer merkezi, başlangıç ve bitiş limanı (Home-port) yapmak için harekete geçmiş ve bu alanda çalışmalara başlamışlardı. Örneğin yolcularını havayolu ile İstanbul?a getirip 2-3 gün İstanbul?u gezdirdikten sonra yola çıkarak, önce Marmara?yı geçip bir gün Çanakkale?de kalıp, oradan İzmir?e hareket edeceklerdi. İzmir şehir turundan sonra Denizli?deki yeni kazı alanları, Pamukkale, Bergama ve tarihi yerler gezdirilip, Kuşadası?na gidilecek buradan da Efes, Selçuk, Meryem Ana gibi önemli tarihi yerler gezdirildikten sonra Türkiye?nin en önemli turistik merkezlerinden Bodrum ve Marmaris?e geçilerek Antalya?ya devam edilecekti. Turistlere Aspendos?ta büyük bir konser dinletip, Side ve Alanya?yı gezdirip buradan Kuzey Kıbrıs?ın makus kaderini değiştirecek Magosa?ya giderek büyük bir tarihi zenginliğe sahip bu şehir gezdirilebilecekti. Oradan da Hıristiyanlar açısından çok önemli bir merkez olan Antakya ve civarına gidilerek tekrar İstanbul?a dönülebilirdi. Böyle bir programın ülkemize ve insanımıza sağlayacağı getirilerin büyüklüğünün takdirini sizlere bırakıyorum. İstanbul?da başlayacak aynı tarz bir seyahatin, Karadeniz?de yapılması ve diğer Karadeniz?e kıyısı olan ülkelere de gidilmesi bölgemizin ilgi odağı olmasına yol açacaktır.Transfer merkezi olarak İstanbulİstanbul; Avrupa ile Asya kıtalarını bağlayan noktada kurulmuş, binlerce yıllık geçmişe sahip bir metropoldür. Stratejik konumu, İstanbul?u tarihin her döneminde kara ve deniz ticaretinin önemli bir merkezi yapmıştır. Buna ek olarak birçok kültürün kaynaşmasıyla oluşmuş eşsiz kültürel birikimiyle kendine has, dünyada eşi olmayan bir doku yaratmıştır. İmparatorluklara başkentlik yapmış bu şehir her dönemde devletlerin kültürel, sanatsal ve ekonomik dinamosu olmuştur. Bizans?ın, Osmanlı İmparatorluğu?nun başkenti olan bu kent, halen dünyada gıpta ile bakılan metropoller arasındadır. Ayrıca, coğrafi konumu itibariyle Karadeniz, Ege, Akdeniz, Marmara?daki destinasyonları kapsayabilecek programlara uygun olması, hava ulaşımı açısından dünyanın belli başlı merkezleri ile bağlantılı olması, hub (Turnaround) değişim noktası için aranan yatak taşıma altyapısının bulunması, cruise öncesi ve sonrası beş yıldızlı geceleme ve tur imkanlarına sahip bulunması, Türkiye?nin ekonomik yapısındaki olumlu gelişmeler sonucu Türkiye?nin de kruvaziyer turizmi için bir potansiyel oluşturması, kruvaziyer gemilerinin yiyecek, içecek, taze meyve, sebze, su, otel malzemeleri gibi ihtiyaçlarını kaliteli ve uygun şekilde İstanbul?dan temin edebilme imkanı, İstanbul?un gelişmekte olan yeni pazarlara coğrafi olarak yakınlığı, Karadeniz?e giriş kapısı olması itibariyle yedi günde yedi ülke Karadeniz programı sunabilme imkanı İstanbul?u eşsiz kılan özelliklerdir. Mevcut limanların durumuKaraköy- Salı Pazarı Cruise LimanıÇok büyük dönüşüm projesi ile ihale edilen, ancak bazı yasal engellerle sonuç alınamayan bu liman yetersiz ve albenisiz fiziki imkanları ile cruise gemilerine hizmet vermeye devam etmektedir. Bu limanın gece korku filmlerini aratmayacak kadar kötü bir görüntüsü vardır. Umarız yasal mevzuat yeniden düzenlenerek, oldukça güzel hazırlanmış proje uygulamaya sokularak, Türk deniz turizminin olması gerektiği yere bu liman ile ulaşabiliriz. Limanın özelliklerine gelince; Maksimim Draft Karaköy Rıhtımı?nda 9, Salıpazarı Rıhtımı?nda 11 m.?dir. Kapalı liman alanı, 78.810 metrekaredir. 1 ve 2 No?lu antrepolar yolcu salonu olarak, 3 No?lu antrepo daimi sergi alanı olarak, 4 No?lu antrepo fuar, sergi alanı ve etkinliklerde üçüncü şahıslara kısa süreli kiralama yoluyla kullanılmaktadır. 1, 2, 3 ve 4 No?lu antrepolar iki kattan müteşekkil olup, her bir antrepo toplam 8372 metrekarelik alana sahiptir.Bugün için günde 11 gemiye hizmet veren 1986 yılına kadar Türkiye?nin en büyük ithal limanı olan Salıpazarı Limanı, 1986 yılında yük gemisi trafiğine, 1988 yılında da tır trafiğine kapatılmış olup, yükleme-boşaltma ve depolama hizmeti verilmektedir. Halen kruvaziyer tip yolcu gemileri, turist gemileri ve BDT ülkeleri gemilerine yolcu beraberinde eşya yükletilmektedir. Turist otobüsleri ve otopark hariç hizmet verebilme kapasitesi açısından Türkiye?nin en iyi limanlarından biri olan İstanbul Limanı, fiziki konumu itibariyle avantajlı konumdadır. Limanın sunacağı hizmetler üçgeni yani güvenlik-verimlilik-kalite anlamında da, ISCP Kodu ile uyumlu, 15 kişilik kara ve deniz kadrosu, 24 saatlik güvenliği vardır. Limana girişte yaşanan tecrübe ve deniz adamlarımızın üstün başarısı 30 dakika gibi zaman dilimleri içersinde geminin yanaştırılabilmesi ve yolcuların karaya inişinin sağlanması, kalkışta kaptana teknik kolaylıklar sağlanması anlamında verimli kullanılmaktadır. Limanda her türlü hizmete yönelik ihtiyaç ve talebin karşılanması limanın her bakımdan yolcuda güven ve sempati uyandırmasını sağlamaktadır. Burada kaliteli ve seviyeli bir hizmet anlayışı vardır.Limanın Lojistik durumuİstanbul Limanı lojistik olarak da oldukça avantajlı durumdadır. Şöyle ki; yeni yapılanma ile turistik bir yer olan İstanbul Limanı?nda yıllık ortalama iki milyon turiste hizmet verebilecek bir kapasite olmakla birlikte, şu an ancak 250.000 turiste hizmet verilmektedir. Bu noktada amaç ne olmalıdır? İstanbul?u iki milyon kruvaziyer turistini karşılayabilecek kapasitede bir limana kavuşturmalıyız. Bu günde üç mega, bir mit size cruise gemisi anlamına gelir. Bu talebi karşılayacak limanda takribi iki kilometrelik iskele olmalıdır. Coğrafi ve tarihi konumu itibariyle önemli bir yerde olan İstanbul?un artan kruvaziyer ihtiyacını karşılayacak kapasitede limana kavuşmasını sağlamalıyız. Gemi firmalarının oluşturduğu yeni programlar için önemli bir merkez olan İstanbul?un talebi karşılamasında etkin rol almasını sağlamak, artan kruvaziyer trafiğinde bu gemilerin ihtiyaçlarını en hızlı ve etkin biçimde sağlayacak bir konumda bulunan bir ana limanı oluşturmak, hizmet verecek limanın gerek hava ulaşımına gerek ise tarihi yerlere yakınlığı açısından önemli bir konumda olmasını sağlamak gerekmektedir. Tabii gelen kruvaziyerlerdeki turistlere otel, tur imkanlarının sağlanması ve bu tur hizmetlerinde yeterli otopark hizmetini sağlayacak bir limanın faaliyete geçmesi öncelikli hedeflerimiz arasında olmalıdır. Haydarpaşa LimanıBaşta da belirttiğim gibi 24 Temmuz?da çıkan ?Torba Yasa? ile Haydarpaşa bu alanda yeni bir yapılanmanın içine girecektir. Ancak buraya özelleştirme idaresi uluslararası yarışmaya çıkan bir uygulama planı yaptırılması ve hiçbir yeni izne ihtiyaç duymadan yatırımcıya burayı ihale ederek vermelidir. Tüm engelleri de böylece kaldırmalıdır. Ayrıca tarihi Haydarpaşa Lisesi, Askeri Hastane ve de mümkünse 1. Ordu?nun bulunduğu Selimiye Kışlası, otel kompleksine çevrilerek Haydarpaşa Cruise Limanı?na hizmet sunacak şekle getirilmeli ve buralardan elde edilecek gelirle Türk ordusunun modern silahlara ve yönetim binalarına kavuşması sağlanmalıdır. Haydarpaşa Cruise Port konsept olarak; otel, fuar, sergi, sanat, seminer ve kültür merkezleri, akvaryum, alışveriş merkezi, terminal, ofisler, marina ve otoparkları içermelidir. Dünyanın en hızlı büyüyen ve en çok döviz bırakan turizm sektörünün başında gelen cruise turizminde çok geç kalmanın sıkıntılarını hep birlikte göreceğiz. Umarım bu uykudan hemen uyanırız ve alternatif limanlar yaparak önemli kazanımlar elde ederiz.