Proje çıktıları

İsminden de anlaşılacağı üzere projenin temel hedefi; “yaşlılar, fiziksel engelliler, işitme engelliler ve tekerlekli sandalye kullananlar, hamile kadınlar ve küçük çocuklu kimseler dâhil genel taşıma araçlarından faydalanırken özel olarak zorlanan kişiler” olarak tanımlanan hareket yeteneği kısıtlı kişilerin, deniz yolu ile ulaşımlarının kolaylaştırılması. Bu çerçevede aşağıdaki hususlar proje çıktıları olarak belirlendi ve halen sürdürülen projede bu çıktılara büyük çoğunlukla ulaşıldı.

-         İlgili uluslararası sözleşmelerin, AB müktesebatının ve üye ülkelerin mevzuat ve uygulamalarının incelenmesi, mevcut ulusal mevzuat ile karşılaştırılması, farklılıkların belirlenmesi ve bu farklılıkları giderecek mevzuat taslaklarının hazırlanması,

-         Limanlar için uygulama el kitabı hazırlanması,

-         Yolcu gemileri için uygulama el kitabı hazırlanması,

-         Hazırlanacak mevzuata uyum için bir ulusal eylem planı hazırlanması,

-         Uygulamadan doğacak aksaklıklar için bir şikayet sistemi oluşturulması,

-         Uygulamanın ilgili kamu idaresi tarafından izlenmesi ve düzeltici tedbirlerin alınması için usul ve esasların belirlenmesi.

Yapılan çalışmalar

Projenin yürütülmesinden sorumlu olan Alman Hydroplan Firması, projeyi yürütmek üzere Kemal Battal, Doç. Dr. Mustafa İnsel ve Prof. Dr. Mehmet Özyürek’ten oluşan bu alanda deneyimli ve nitelikli bir teknik ekip oluşturdu. Denizcilik Müsteşarlığı, projeye verdiği önemin göstergesi olarak Cem Orkun Kıraç başkanlığında müsteşarlığın ilgili birimlerinin temsilcilerinden oluşan altı kişilik bir ekibi projenin izlenmesi ve teknik katkılar sağlanması amacı ile görevlendirdi. Proje ekibine Denizcilik Müsteşarlığı’nda uygun çalışma ortamı ve yeterli imkanlar sağlandı. Bugüne kadar proje çıktılarına altyapı oluşturacak tüm çalışmalar tamamlandı ve sonuçlarını yansıtan raporlar Denizcilik Müsteşarlığı’na verildi. Denizcilik Müsteşarlığı incelemelerini sürdürüyor. Proje döneminde yapılan çalışmalarda, saha incelemelerine öncelik ve önem verildi. Bu maksatla tüm proje ekibi İstanbul, Çanakkale, İzmir ve Kuşadası’nda bulunan büyük yolcu gemilerinin ve şehir hattı yolcu gemilerinin yanaştığı limanlar ve iskeleler ile proje kapsamına giren yolcu gemilerinde incelemeler yaptı. Bunun sonucu olarak proje çıktıları Türkiye’nin mevcut durumu dikkate alınarak, gerçek ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik sonuçlara ulaştı.

Projenin teknik sonuçları

Proje, AB müktesebat ve uygulamalarına uyumun ötesinde hareket yeteneği sınırlı olanların deniz yolu ile seyahatlerinin kolaylaştırılması noktasında önemli sonuçlar ortaya çıkardı. Bu sonuçların ülkemizde uygulanmasına yönelik takvim ve diğer esasları içeren ulusal eylem planına göre; kısa, orta ve uzun vadede alınacak tedbirlerle hareket yeteneği sınırlı olanların deniz yolu ile seyahat etmeleri oldukça kolaylaşacak. Bu kapsamda alınacak tedbirlerin başında; gemilere binişlerde kullanılan rampaların teknoloji destekli tedbirlerle modernize edilmesi ve böylece hareket yeteneği sınırlı yolcuların gemilere her türlü hava ve deniz şartlarında daha güvenli ve kolay binmelerinin sağlanması geliyor. Yolcu salonlarına girişler ve buradan rıhtıma geçişlerde mevcut maniaların kaldırılarak geçişin kolaylaştırılması, gemilerde koridorlar, trabzanlar, tuvaletler, asansörler gibi hareket yeteneği kısıtlı yolcuların kullanmak zorunda oldukları bölümlerin kullanılabilir duruma getirilmesi, bu yolculara yolcu salonlarında özel yerler ayrılması, özel ikaz işaretleri ve duyurularla bilgilendirme yapılması gibi tedbirler de proje çerçevesinde diğer sonuçlar olarak ortaya çıktı.

Projede belirlenen ve uyum için tadilat gerektiren tedbirlerin liman işleticileri ve gemi sahipleri üzerinde yaratacağı mali külfetin minimum olması için yolcu istatistikleri incelenerek, en fazla yolcu trafiğinin bulunduğu iskelelerden başlamak üzere zamana yayılan bir uyum takvimi belirlendi. Hareket yeteneği sınırlı olanların çok az kullandığı bazı iskeleler ve bazı gemiler bu tedbirlerden tamamen muaf tutuldu.

Projenin sosyal fayda açısından sonuçları

Proje kapsamında yapılan incelemelerde, aslında hareket yeteneği kısıtlı olanların deniz ulaşımlarını kolaylaştırmak amacıyla liman, iskele ve gemilerde bazı tedbirler alınmış olmakla birlikte kamuoyunun bu tedbirler hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları için özellikle şehir içi ulaşımda deniz yolunu kullanmaktan kaçındıkları ortaya çıktı. Proje sonuçları arasında teknik tedbirlerin yanısıra hareket yeteneği kısıtlı olanların deniz ulaşımını daha fazla kullanmalarını sağlamak üzere farkındalık yaratacak tedbirler de belirlendi. Ayrıca; uygulamadan kaynaklanan aksaklıklar sonucunda mağdur olan hareket yeteneği kısıtlı yolcuların mağduriyetlerini yetkililere iletebilmeleri için oluşturulan başvuru mekanizması da, projenin diğer bir sosyal çıktısı olarak kabul edilebilir.

Proje, geçtiğimiz haftalar yaşadığımız engelliler haftası ile daha anlamlı hale geldi. Denizcilik Müsteşarlığı’nın deniz taşımacılığında sınır tanımayan hedeflerinden birinin daha gerçekleşiyor olması oldukça sevindirici ve ümitlendirici. Emeği geçenlere teşekkür ediyoruz.