22 Temmuz seçimleri sonrası gerek AB tarafından, gerekse Türkiye tarafından AB sürecinde yeni bir dönem olarak algılanmıştır. AB?nin çeşitli fasıllarda tarama raporlarını sonuçlandırması, Katılım Ortaklığı Belgesini revize çalışmaları başlatması ve dört fasılda müzakereleri başlatma hazırlıkları seçim öncesine göre hissedilir bir hareketlilik ortaya çıkarmıştır. Türkiye tarafında ise, 60?ncı Hükümetin programında AB sürecinde kararlılığın vurgulanması ve hemen sonrasında AB müktesebatına uyum amacıyla yürürlüğe girmesi gereken ulusal mevzuat için 2007 ve 2008 yıllarını kapsayacak yeni bir planlamanın yapılması yeni dönemin ilk somut adımları olmuştur. Gelinen noktada denizciliğimizin AB müktesebatına uyum durumu ve kısa vadede beklenen gelişmeleri gözden geçirmek istiyoruz.2005 yılı sonunda tamamlanan ?Türkiye?de Deniz Emniyetinin Güçlendirilmesine Destek AB Eşleşme Projesi? sonrasında proje çerçevesinde AB müktesebatına uyum amacıyla hazırlanan çok sayıda ulusal mevzuatın yürürlüğe girmesi ile özellikle deniz emniyeti ve gemi kaynaklı kirlenmenin önlenmesi konusunda uyum hemen hemen tamamlanmıştır. AB müktesebatında ?piyasaya giriş? olarak ifade edilen kabotaj konusundaki müktesebata AB?ne katılımla birlikte uyum sağlanacağı hatta bazı hükümler için katılımdan sonra geçiş süreci talep edileceği Taşımacılık Politikası faslındaki tarama toplantılarında AB tarafına ifade edilmiş ve itirazla karşılaşılmamıştır. Tarama raporunda bu konuda bir müzakere başlangıç kriteri olmadıkça katılım sürecinde kabotaj mevzuat ve uygulamalarımızda bir değişiklik yapılması beklenmemektedir. 2007-2008 döneminde yürürlüğe girmesi planlanan ulusal mevzuatın başında Deniz Emniyeti Kanunu gelmektedir. Kanun aslında spesifik bir AB müktesebatına uyumu sağlamamakta, SOLAS ve MARPOL gibi bazı temel denizcilik sözleşmeleri ve deniz emniyeti konusundaki AB müktesebatının uygulanması hakkında ulusal yasal çerçeveyi çizmektedir. Kanun ayrıca, denizcilikle ilgili AB müktesebatını karşılayan ikincil ulusal mevzuata hukuki dayanak teşkil etmekte ve ikincil mevzuatla uyum sağlanmış AB müktesebatının suç ve cezalar konusundaki hükümlerini iç hukuka aktarmaktadır. Bu özellikleri nedeniyle önemli ve öncelikli bir mevzuat olmanın yanı sıra ilerleme raporları gibi birçok AB belgesinde de AB?nin beklentisi olarak zikredilmektedir. Yaklaşık 6 ay önce nihai hale getirilerek Başbakanlığa gönderilen Deniz Emniyeti Kanununun en geç 2008 yılının ortalarında TBMM gündemine gelmesi ve kanunlaşması beklenmektedir. Gemilerden illegal boşaltmaların cezalandırılması konusunda temel AB müktesebatı olan ?Gemi kaynaklı kirlenme ve ihlaller için cezaların ortaya konulması hakkında 2005/35/EC sayılı direktif? ve ?Gemi Kaynaklı Kirlenmeye Karşı Hukukun Uygulanması İçin Ceza Hukuku Çerçevesinin Güçlendirilmesine İlişkin 2005/667/JHA sayılı Konsey Çerçeve Kararı?na uyum amacıyla 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun değiştirilmesi AB sürecinde diğer bir gerekliliktir. Ancak, bu AB müktesebatının yeni olması, AB üyesi ülkelerde uygulamaların henüz başlaması, gemilerden illegal boşaltımlara ağır para ve hapis cezaları öngören bu müktesebata AB denizcilik sektörünün itirazlarının sürmesi ve müktesebat aleyhine Avrupa Topluluğu Adalet Divanında davalar açılması Türkiye?yi gelişmeleri beklemeye itmiştir. Bu nedenle, bu müktesebata uyum 2008 sonrasında değerlendirilecektir. Kısa vadede yürürlüğe girmesi planlanan ikincil ulusal mevzuatın biri de ?Gemi ve Deniz Araçlarının Tonilatolarının Ölçülmesi Hakkında Tüzük ve Yönetmelik?tir. Bu mevzuat aslında ulusal ihtiyaçların gereği olarak hazırlanmış olmakla birlikte aynı zamanda ?Ayrıştırılmış Balast Petrol Tankerlerinde Tonaj Ölçümü İle İlgili IMO Kararı A. 747?nin Uygulanmasına Yönelik (EC) 2978/94 sayılı Konsey Tüzüğü? ve ?Balıkçı Gemilerinin Özelliklerini Belirleyen (EEC) 2930/86 sayılı Konsey Tüzüğü?nün ilgili maddelerine uyumu da gerçekleştirilecektir. Denizcilik Müsteşarlığında yürütülen teknik çalışmaların zaman almasının beklenmesi nedeniyle 2008 yılı sonunda yürürlüğe girmesi planlanmıştır. ?Türk Limanlarında Raporlama Usulleri Hakkında Yönetmelik?, ?Topluluğa Üye Devletlerin Limanlarına Uğrayan Gemilerin Bildirim Zorunluluklarına İlişkin 2002/6/EC sayılı Direktif?e uyumu gerçekleştirmek amacıyla hazırlanmış ve 2008 yılı sonlarında yürürlüğe girmesi planlanmıştır. Yönetmeliğin özelliği aynı zamanda ?Deniz Trafiğinin Kolaylaştırılması Sözleşmesi (FAL)?nin ulusal uygulamalarını da düzenlemesidir. Bu nedenle, Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce Türkiye?nin IMO FAL Sözleşmesine taraf olması gerekmektedir. Bu yöndeki çalışmalar Denizcilik Müsteşarlığı tarafından sürdürülmektedir. 2007-2008 döneminde yürürlüğe girmesi planlanan diğer bir mevzuat ?Tanker Yönetmeliği?dir. Yönetmelik tüm Türk Bayraklı tankerler ve Türk deniz yetki alanlarını kullanan bayrağı ne olursa olsun tüm tankerler için çift cidar ve eşdeğer tasarım gerekliliklerinin yanı sıra MARPOL Sözleşmesine tabi olmayan tankerler için teknik ve işletme gerekliliklerini düzenlemektedir. Yönetmelik tüm tankerleri içeren kurallar getirmesinin sonucu olarak ?Kabotajda Çalışan 400 Gros Tondan Küçük Petrol Tankerlerine Dair Yönetmelik?i yürürlükten kaldıracaktır. Yönetmeliğin AB müktesebatına uyum açısından önemi ?417/2002 sayılı Tek Cidarlı Petrol Tankerleri İçin Çift Cidar ve Eşdeğer Tasarım Gerekliliklerinin Aşamalı Uygulanışının Hızlandırılması Hakkında Direktif? hükümlerini ulusal mevzuata aktarmasıdır. Bu Direktif hükümlerinden farklı olarak kabotajda çalışan 5 000 grostondan küçük tankerlerin çift cidar gerekliliklerini yerine getirmesinde ulusal ihtiyaçlara bağlı olarak geçiş süreci öngörülmektedir. Yeni dönemin önemli beklentilerinden biri de bazı uluslararası denizcilik sözleşmelerine taraf olunmasıdır. Bunlar öncelikle; 1974 Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesine İlişkin 1988 Protokolü (SOLAS 88) ve Gemi Kaynaklı Kirlenmenin Önlenmesine İlişkin Uluslararası Sözleşme (MARPOL)?nin III ve IV?ncü ekleridir. Bu yöndeki çalışmalar Denizcilik Müsteşarlığı ve Dışişleri Bakanlığı tarafından sürdürülmektedir.