2023 yılında yürürlüğe giren önceki yönetmelik yürürlükten kaldırılırken, amatör denizci belgeleri, özel teknelerin kullanımı, eğitim süreçleri ve idari yaptırımlara dair hükümler netleştirildi.
Yeni düzenleme ile amatör denizcilik faaliyetleri daha tanımlı bir hukuki zemine oturtulurken, yetki sınırları ve sorumluluk alanları açık şekilde belirlendi.
Amatör Denizci Belgesi İki Sınıfa Ayrıldı
Yönetmelikle birlikte Amatör Denizci Belgesi (ADB) iki ayrı kategoriye ayrıldı. Tam boyu 10 metreye kadar olan özel tekneler için ADB 10, gövde boyu 24 metreye kadar olan özel tekneler için ise ADB 24 belgesi zorunlu hale getirildi. Böylece önceki uygulamada tek tip belge üzerinden yürütülen ve sahada farklı yorumlara yol açan sistem sona erdirildi.
Yeni düzenlemede, amatör denizci belgesinin ticari faaliyetlerde kullanılamayacağı ve gemiadamı yeterliği yerine geçmediği açıkça vurgulandı. Amatör denizcilik ile profesyonel kaptanlık arasındaki sınır net çizildi.
Serbest Seyir Var, Ticari Yetki Yok
Yönetmelik, amatör denizcilere bölge, mesafe ve zaman sınırlaması getirmiyor. Ancak bu serbestlik, ticari faaliyet veya açık deniz kaptanlığı yetkisi anlamına gelmiyor. Amatör denizcilerin yalnızca özel ve ticari olmayan faaliyetler kapsamında seyir yapabileceği hüküm altına alındı.
Eğitim ve Belge Yükseltme Şartları Netleşti
Yeni düzenlemeyle amatör denizci eğitim süreci daha disiplinli hale getirildi. Teorik eğitimler çevrim içi olarak verilirken, uygulama eğitimi zorunlu tutuldu. Eğitimlerin ardından adaylar çevrim içi sınava giriyor ve başarılı sayılmak için en az 70 puan alma şartı aranıyor.
ADB 24 belgesi almak isteyen adayların, en az 12 ay süreyle ADB 10 sahibi olması gerekiyor. Denizcilik fakülteleri, askeri deniz okulları ve ilgili meslek yüksekokullarından mezun olanlar ise talep etmeleri halinde eğitim ve sınavdan muaf tutularak doğrudan ADB 24 belgesi alabiliyor.
Yetki Yazısı Zorunlu Hale Geldi
Özel teknelerin, tekne sahibinin eşi ve çocukları dışındaki kişiler tarafından kullanılabilmesi için noter veya liman başkanlığı onaylı yetki yazısı zorunlu hale getirildi. Yetki yazısı olmadan tekne kullanan amatör denizcilerin belgeleri 6 ay süreyle askıya alınacak.
Bu düzenleme ile uygulamada sıkça karşılaşılan “emanet tekne” kullanımı açık kurallara bağlandı.
Donatım ve Yolcu Sayısına Net Sınırlar
Yönetmelik, özel teknelerde bulundurulması gereken asgari emniyet teçhizatını ayrıntılı şekilde tanımladı. Zorunlu donanımı bulundurmayan teknelerin seyrine izin verilmeyecek, tekne sahiplerine metre başına idari para cezası uygulanacak.
Uygunluk belgesi bulunmayan teknelerde yolcu sayısı metre başına bir kişiyle sınırlandırılırken, toplam yolcu sayısının 12’yi geçemeyeceği hükme bağlandı.
Ticari Kullanıma Ağır Yaptırım
Özel teknelerin ticari amaçla kullanımı kesin olarak yasaklandı. Bu yasağa aykırı davranan tekne sahipleri ve amatör denizci belgesi sahiplerine, metre başına 2 bin 500 TL idari para cezası uygulanacak.
Ayrıca alkol sınırının aşılması, hız limitlerinin ihlali ve yüzme alanlarında tehlikeli seyir gibi durumlarda amatör denizci belgeleri 6 ay süreyle askıya alınacak.
Mevcut Belgeler İçin Geçiş Süreci
Yönetmelik, yürürlük tarihinden önce alınmış amatör denizci belgeleri için de geçiş süreci öngörüyor. Mevcut belge sahipleri, 5 yıl içinde ADB 24 teorik eğitimini tamamlamazsa belgeleri ADB 10 seviyesinde kabul edilecek.
Yeni düzenleme ile amatör denizcilikte uzun süredir tartışma konusu olan birçok başlık netlik kazanırken, denizde güvenliğin ve mevzuata uyumun artırılması hedefleniyor.
Vira Haber