Meclis Başkanı Başaran Bayrak başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda gündem maddeleri görüşülürken, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürü Ünal Baylan da toplantının bir bölümüne katıldı.
Küresel Ekonomide Korumacılık Duvarları Yükseliyor
İMEAK Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Kıran, konuşmasına denizcilik camiasının mübarek Ramazan ayını kutlayarak başladı. Küresel ekonomide yapısal dönüşümlerin hız kazandığı bir dönemin geride bırakıldığını belirten Kıran, Hindistan–Avrupa Birliği Serbest Ticaret Anlaşması ile ABD Yüksek Mahkemesi’nin Trump’ın gümrük vergilerine ilişkin kararı olmak üzere iki önemli gelişmenin öne çıktığını ifade etti.
Hindistan’ın AB ile imzaladığı serbest ticaret anlaşmasının, bu ülkeye AB pazarına gümrüksüz veya düşük vergi oranlarıyla erişim imkânı sağladığını vurgulayan Kıran, Orta Doğu ticaret koridorunun ilerlediği bir süreçte Hindistan’ın rekabet gücünün daha da artacağına dikkat çekti.
Türkiye açısından sürecin daha karmaşık olduğuna işaret eden Kıran, AB’nin üçüncü ülkelerle yaptığı serbest ticaret anlaşmalarında Türkiye’nin masada yer alamamasının dezavantaj yarattığını, ancak sonuçlarına otomatik olarak katlanmak zorunda kalmasının ayrı bir sorun oluşturduğunu söyledi. AB ile anlaşma yapan ülkelerin Türkiye pazarına da düşük gümrük oranlarıyla erişebilmesinin, rekabet baskısını artırdığını belirtti.
“Made in Europe” Düzenlemesi Türkiye’yi Zorlayabilir
Kıran, Avrupa’da “Sanayi Hızlandırıcı Yasa” ve kamu ihalelerinde yerli üretim şartlarını ağırlaştıran “Made in Europe” düzenlemesinde önemli ilerlemeler kaydedildiğini ifade etti. Yaklaşık 2 trilyon avroluk AB kamu yatırımlarında enerji, yenilenebilir enerji, hidrojen, nükleer enerji, elektrikli araçlar, plastik ve alüminyum gibi stratejik sektörlerde daha sıkı yerli üretim şartlarının öngörüldüğünü kaydetti.
Düzenlemede 27 AB üyesine ek olarak Norveç ve İzlanda’nın yer aldığını, ancak İngiltere ve Türkiye’nin kapsam dışında bırakılmasının önemli bir tartışma konusu olduğunu belirten Kıran, yasanın yürürlüğe girmesi halinde Türkiye’de üretilen özellikle otomotiv ve yenilenebilir enerji ekipmanlarına yönelik AB talebinde olumsuz etkiler oluşabileceğini söyledi.
ABD tarafında ise Trump döneminde artan gümrük vergilerini iptal eden Yüksek Mahkeme kararının ardından yeni küresel tarife oranlarının devreye alındığını belirten Kıran, bunun ABD’nin korumacılık eğiliminin sürdüğünü gösterdiğini ifade etti.
Küresel Denizyolu Taşımacılığında 2026 Beklentisi: Yüzde 1,4 Büyüme
Denizcilik piyasalarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Kıran, 2026 yılının küresel denizyolu taşımacılığı açısından sınırlı büyüme ve artan politika belirsizlikleriyle şekillendiğini söyledi.
ABD’nin kendi gemi inşa ve denizcilik sanayisini canlandırmayı hedefleyen Denizcilik Eylem Planı kapsamında, ABD limanlarına uğrayan yabancı yapımı ticari gemilerden ücret alınmasının gündeme geldiğini hatırlatan Kıran, bu uygulamanın hayata geçirilmesi halinde navlun dengelerinde değişim ve ticaret rotalarında yeniden konumlanma yaşanabileceğini ifade etti. ABD’nin Türkiye için önemli bir ihracat pazarı olduğunu vurgulayan Kıran, gelişmelerin yakından izlenmesi gerektiğini dile getirdi.
2026 yılına ilişkin ilk projeksiyonların, küresel denizyolu taşımacılığında yüzde 1,4’lük artışla toplam hacmin 13,1 milyar tona ulaşacağını gösterdiğini belirten Kıran, sektör açısından esneklik, pazar çeşitlendirmesi ve rekabet gücünün korunmasının kritik önem taşıdığını söyledi.
Toplantıda Sunumlar da Yapıldı
Toplantıda İstanbul Aydın Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ragıp Kutay Karaca, “Uluslararası Sistemde Değişim ve Türk Dış Politikası” başlıklı bir değerlendirme yaptı.
HAVELSAN İş Geliştirme Yöneticisi Tunç Taner, şirketin “Dijital Denizcilik” faaliyetlerini aktarırken; HAVELSAN Siber Güvenlik Direktörlüğü Grup Lideri Şeref Can Özkaya ile Denetim ve Uyum Takım Yönetici Seda Dalgıç, “Denizcilik Sektöründe Siber Güvenlik” konusunda bilgi verdi.
Türk Loydu Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Oral Erdoğan, vakfın 64. kuruluş yıl dönümünü kutlayarak çalışmaları hakkında bilgi paylaşırken, meclis üyelerinin ekonomik gelişmelere ilişkin sorularını yanıtladı.
Toplantıda ayrıca Türk Armatörleri İşverenler Sendikası’nın (TAİS) yeni Yönetim Kurulu Başkanı Gönç Beyli de sendikanın faaliyetleri hakkında meclis üyelerine bilgi verdi.
Vira Haber