1. HABERLER

  2. TURİZM

  3. Derinlerdeki Mavi Miras Keşfe Çağırıyor
Derinlerdeki Mavi Miras Keşfe Çağırıyor

Derinlerdeki Mavi Miras Keşfe Çağırıyor

Birinci Dünya Savaşı’nın en şiddetli çarpışmaları sırasında Çanakkale’de batan savaş gemileri Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı’nın girişimleriyle deniz ve sualtı turizmine kazandırıldı.

A+A-

Benzerleri ABD, İskoçya ve Malta’da bulunan gemi tarihi batıklarından oluşan alan, dünyada merkezi idare tarafından yönetilen ilk sualtı parkı. Sualtındaki tarihlerini merak eden İngiliz, Fransız, Avustralyalı ve Yeni Zelandalı dalgıçların gelmesi planlanan derinlerde 22 tarihi gemi bulunuyor. Türk topçusu, Nusret’in döşediği mayınlar ya da denizaltılar tarafından batırılan gemilerin Çanakkale’nin ekoturizmine büyük katkı sağlayacağı düşünülürken; ülkemizin en kıdemli dalgıcı ve son süngerci Aksona Mehmet’in yaptığı batık dalışlara eşlik ettik. 1915 yılında batan gemiler; İngiltere’nin sembol zırhlısı HMS Majestik’in patlamamış top mermilerinin üzerinde gezinen deniz kartalı (Myliobatis aquila) sürüsü, HMT Lundy’nin çevresindeki hayalet ağlar, destroyer HMS Luis’in 14 metredeki makine dairesi, askerlere yemek taşıyan İngiliz barçlarında yuvalanan gelincik balıkları ve 1968 yılında batan Kaptan Franko’nun 125 metrelik gövdesinde uzanan kırmızı mercanlar tarih ve coğrafyanın muhteşem birlikteliğini anlatıyor.

Mavi miras keşfedilmeyi bekliyor

Çanakkale Boğazı’nda Nusret mayın gemisinin stratejik mayınları, Türk topçusunun direnişi ve Alman denizaltılarının torpidolarıyla batan savaş gemileri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından turizme ve ekonomiye kazandırıldı. Sualtındaki tarihe meraklı dalgıçları kendisine çeken Gelibolu Sualtı Tarih Parkı, diğer ülkelerdeki örneklerinden daha fazla batık barındırıyor. ‘Bilinmeyeni Kimse Koruyamaz’ sloganıyla Çanakkale Boğazı ve Ege Denizi’nin derinliklerindeki 22 batık, Çanakkale Valiliği, Güney Marmara Kalkınma Ajansı, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, İstanbul Üniversitesi ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi katkılarıyla dalgıçları ağırlıyor. Patlamamış ve bombaları tamamen tehlikesiz hale getirilen savaş gemileri kadar çıkarma gemileri, denizaltılar, buharlı yolcu gemileri, yelkenli tekneler gibi pek çok batık; dünyanın tarihsel zenginliği en yüksek sualtı parkını oluşturdu.

Deniz kartallarının sulatındaki süzülüşü

1915 yılında Çanakkale Boğazı çevresinde yaşanan çıkarma ve çarpışmalarda batan gemiler, Türk dalgıçlar kadar tarihlerinden izler arayan İngiliz, Fransız, Alman, Avustralya ve Yeni Zelandalı dalgıçları kendine çekiyor. 22 batık içinde en büyük ilgiyi Seddülbahir açıklarındaki İngiliz HMS Majestic görüyor. Yüzbaşı Otto Hersing idaresindeki Alman U 21 denizaltısının torpidosuyla batan HMS Majestik, güvertesindeki top mermileri ve savaş ekipmanlarıyla 18-24 metre derinlikte dalgıçları bekliyor. 118 metre uzunluğundaki savaş gemisi parçalanarak dağılmasına rağmen gerçek bir savaş ortamı hissi uyandırırken, üzerinde sürüler halinde dolaşan deniz kartalları (Myliobatis Aquila), muhteşem görüntüler oluşturuyor. Geminin sualtı habitatına sağladığı katkıyla yaşam ortamı bulan deniz kartallarının kanatlarını çırpan bir kartal gibi süzülüşü dalgıçlara eşsiz bir şölen sunuyor.

Askerlere yiyecek taşıyan barçlar

Çok yakındaki Helles Barçları isimli batıklar ise, 25 nisan sabahı gerçekleşen Anzak çıkarması sonrasında kıyıdak askerlere yemek ve su getirmek için kullanılan deniz araçları. 24 metre derinlikteki barçlar kıyıdaki Anzak askerleri tarafından dört gözle beklenirken şimdilerde 107 yıl önce yaşanan kanlı çarpışmaları hatırlatıyor.

Kaza yaptı Türk topçusu batırdı

Çanakkale’yi geçerek İstanbul’a ulaşmak isteyen İngilizler’e ait HMS Louis ise bölgenin görsel zenginliğini arttıran başka bir batık. İngiliz destroyeri bir deniz kazasında yara aldıktan sonra Türk topçusu tarafından batırılırken gömüldüğü kumluk alanda 14 metre derinlikte bulunuyor. 45 metrelik gövdesi üzerindeki kazanları dalgıçlara eşsiz görüntüler sunarken, Ege Denizi’nin güçlü akıntıları balık sürülerini batığa getiriyor.

Aksona Mehmet derinlerdeki tarihi yaşadı

Türkiye’nin UNESCO Yaşayan İnsan Hazineleri listesine ilk denizci olarak girmesi için çabalanan Mehmet Baş ise tarihi batıklara yaptığı dalışlarda çok duygulandı. Denizcilerin ‘Son Süngerci Aksona Mehmet’ olarak tanıdığı Mehmet Baş, “HMS Majestik’in güvertesindeki patlamamış top mermileri Anadolu’nun ne denli zor şartlarda korunduğunu ve Çanakkale’nin geçilmez olduğunu hatırlattı bana. Derinlerdeki tarihi gezerken atalarımızın verdiği mücadelenin hepimize örnek olmasını istedim. Tarihi Alan Başkanlığı’nın çabası Çanakkale’yi suyun altındaki zenginliğiyle dünyaya tanıtacak kadar başarılı. Atalarından izler arayan ANZAK torunları, bu batıklara büyük ilgi gösterecek. Anadolu halkının kadim kültürü olan toprağına bağlılık, işgale gelen güçlü donanmalara karşı koyacak kadar güçlü. Dünyada bu kadar zengin bir batık alanı olduğunu sanmıyorum” dedi. Derinlere Saygı Dalışı Topluluğu üyeleri ve Çanakkale Balıkadamlar Dalış Merkezi’nin uzman eğitmenleriyle dalan Aksona Mehmet, tarihi batıkların çevresinde oluşan canlı yaşamının ekosisteme büyük fayda sağladığını belirtti.

Fotoğraflar: Ali Ethem Keskin

“Batıklara dalış yasağı kalktı”

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ise, dünyanın en zengin ve dalınabilir derinliklerdeki batıklarıyla turizm ekonomisine katkı sağlayacaklarını belirtti. Kaşdemir, “Çanakkale turizminin geleceğini sualtındaki tarihle şekillendiriyoruz. Kıyılarımız dünyaya ilham verici öykülerle dolu. Asıl mesele bu öyküleri daha çok insanla buluşturmak. Batıklara dalış yasağını kaldırmak işin ilk adımıydı ama daha yolun başındayız. Dalınabilir limitlerdeki savaş batıkları Çanakkale’yi diğer sualtı parklarından ayırıyor. Biz toprakta mermi ya da kovan bulunca bile heyecanlanan insanlarız. Koca savaş gemilerini, batırıldığı yerlerde görmek hatta yaşamak büyük ayrıcalık. Sualtındaki güzellikleri anlatmak için uluslararası acentalar ve kuruluşlarla işbirliğimiz sürüyor” dedi.

İngiliz, Fransız ve Avustralya gemilerinin dalış turizmiyle kente katkı sağlaması için 150 kilometrelik alanda Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı oluşturuldu. 10 dalış noktasındaki 22 batıktan HMS Majestik’e geçen yıl yaptığımız dalışlarda müsilajın yıkıcı etkisini gözlemlemiştik.

Kaynak: denizkartali.com

Bu haber toplam 4716 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.